slider-1
slider-2
slider-3
slider-4
slider-5
slider-6
slider-7
slider-8
slider-9
slider-10
previous arrow
next arrow
Shadow

Η ΜΟΝΗ ΑΓΑΘΩΝΟΣ

Η ιστορία της Μονής Αγάθωνος χάνεται μέσα στα βάθη των αιώνων. Οι πληροφορίες για την ίδρυσή της είναι ελάχιστες. Κατά την παράδοση ιδρύθηκε από κάποιο μοναχό Αγάθωνα, προς τιμή του οποίου οι μετέπειτα μοναχοί έδωσαν στη Μονή το όνομά του.

Ωστόσο, φαίνεται ότι ο μοναχός Αγάθωνας ήταν ο ιδρυτής της δεύτερης Μονής και ότι οι πρώτοι που ίδρυσαν το Μοναστήρι ήταν οι Όσιοι Συμεών και Θεόδωρος.

ΜΟΝΗ ΑΓΑΘΩΝΟΣ (πηγή: Κορμάζου Παρασκευή)

Η πρώτη Μονή πιθανότατα καταστράφηκε ολοσχερώς από κατολισθήσεις ή από σεισμό. Κατά συνέπεια, ο μοναχός Αγάθων, που  ίσως ασκήτευε στο Παλιό Μοναστήρι, ξαναέχτισε τη Μονή στη σημερινή της θέση τις πρώτες δεκαετίες του 14ου αιώνα.

Δε γνωρίζουμε πολλά στοιχεία για τη ζωή του μοναχού Αγάθωνα που έκτισε τη Μονή. Κατά πάσα πιθανότητα η ζωή του είναι συνυφασμένη με τη ζωή του Αγίου Αθανασίου του Μετεωρίτη.

Επίσης, επικρατεί η δοξασία ότι η Θεοτόκος, προοιωνιζόμενη τη σεισμική κατολίσθηση και την καταστροφή του «Παλαιομονάστηρου», το οποίο ήταν κοντά στο σημερινό χωριό Λυχνό, εξαφανίστηκε μυστηριωδώς από την παλιά Μονή και κρύφτηκε σε μια σπηλιά κοντά στη σημερινή Μονή Αγάθωνος. Για την εύρεση της Εικόνας της Παναγίας από τον Αγάθωνα κυκλοφορούν διάφορες εκδοχές, όπως το ότι ο μοναχός, ευρισκόμενος και ο ίδιος στο «Παλαιομονάστηρο», είδε ένα όραμα ότι η Εικόνα βρισκόταν στη σπηλιά όπου και τελικά βρέθηκε.

(Ξηροτύρης, 1997)

 

Η ΜΟΝΗ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821

Οι αγωνιστές χρησιμοποιώντας τη Μονή ως ορμητήριο έκαναν τις πολιορκητικές επιθέσεις τους στην Υπάτη το 1821 και το 1822. Δε θα ήταν μεγάλη υπερβολή να ισχυριζόμασταν ότι το Μοναστήρι είχε μετατραπεί σε στρατόπεδο εκείνη την εποχή.

Στην πρώτη επιχείρηση του 1821 είχαν συγκεντρωθεί στη Μονή οι ομάδες του Κοντογιάννη και του Σαφάκα με πολλούς αγωνιστές από τα γύρω χωριά της Υπάτης, όπως η Καστανιά, το Νεοχώρι, η Χομίργιανη, το Σμόκοβο, το Λιάσκοβο και το Λυχνό.

Επίσης, στις 18 Απριλίου του 1821, πριν από τη μάχη της Αλαμάνας, στο Μοναστήρι έκαναν συμβούλιο ο Αθανάσιος Διάκος, ο Πανουργιάς, ο Δυοβουνιώτης και οι Κοντογιάννηδες, για να αποφασίσουν για το πώς θα αποκρούσουν τους Τούρκους. Η επιλογή του Μοναστηριού για τη σύγκληση του συμβουλίου αποδεικνύει ακράδαντα ότι η Μονή με τους μοναχούς της αποτελούσε κομβικό κέντρο για την ενίσχυση της επαναστατικής πνοής. Κατά τη διάρκεια του συμβουλίου, όπως αναφέρει η προφορική παράδοση, οι Κοντογιάννηδες διαφώνησαν και έφυγαν στην Υπάτη, απ’ όπου και έκαναν μικροεπιθέσεις στους Τούρκους.

Τον επόμενο χρόνο, το 1822, η Μονή λειτούργησε και πάλι ως ορμητήριο και καταφύγιο για τα σώματα του Κοντογιάννη, του Σκαλτσοδήμου, του Σαφάκα, των Γιολδασαίων από την Ευρυτανία, του Νικηταρά, του Πανουργιά, του Δυοβουνιώτη, του Γκούρα και γενικά για πολεμιστές από την ευρύτερη περιοχή της Φθιώτιδας.

(Σκούρας, 1996)

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΑΓΑΘΩΝΟΣ

Μία από τις σημαντικότερες μάχες που έγιναν στην περιοχή της Υπάτης είναι η μάχη της Μονής Αγάθωνος. Ήταν η πρώτη εκκαθαριστική μάχη που άρχισε ο Δράμαλης (ή κατ’ άλλους ο Ομέρ Βρυώνης). Οι προηγούμενες χρονικά μάχες, που έγιναν στην Αγία Μαρίνα, στη Στυλίδα, στην Υπάτη, στον Αχινό και στο Αυλάκι προκλήθηκαν από την επίθεση των Ελλήνων στους Τούρκους, ενώ στη Μονή στην επίθεση προέβησαν πρώτοι οι Τούρκοι.

Η ημερομηνία διεξαγωγής της μάχης δε μας είναι γνωστή. Το πιο πιθανό είναι ότι έγινε μετά τη μάχη της Υπάτης, της οποίας η ημερομηνία μας είναι γνωστή, 17 έως 22 Απριλίου 1822. Κατά συνέπεια, η μάχη της Αγάθωνης πρέπει να έγινε στα τέλη Απριλίου με αρχές Μαΐου του 1822.

Μετά από σκληρή μάχη ανάμεσα στους Έλληνες και τους Τούρκους, οι δυνάμεις του Δράμαλη κατέλαβαν τη Μονή Αγάθωνος. Τότε επιδόθηκαν σε λεηλασία και στην πυρπόληση ολόκληρης της Μονής. Έκαψαν όλα τα κτιριακά συγκροτήματα με τα κελιά των μοναχών, τις αποθήκες, τη βιβλιοθήκη, τα αρχεία και την Εκκλησία, όπου καταστράφηκαν οι αγιογραφίες, όλοι οι καλλιτεχνικοί θησαυροί και γενικά όλη η περιουσία της Μονής. Από θαύμα σώθηκε η εικόνα της Παναγίας.

Όσοι από τους μοναχούς σώθηκαν ακολούθησαν τα διάφορα σώματα των αγωνιστών. Το Μοναστήρι καμένο εγκαταλείφθηκε.

(Σκούρας, 1996)